Voorafgaand aan de eerste Noordvleugelconferentie op 9 oktober 2001 werden een serie Muiderslotconferenties gehouden. Op de laatste stonden drie thema's centraal:

• Inhoud geven aan het stedelijk netwerk Noordvleugel
• Voorzien in de ruimtebehoefte, met name de bijzondere positie van Almere
• Bestuurlijk samenwerken

De toenmalige bestuurders hebben op die conferentie besloten de samenwerking te intensiveren en een gezamenlijke ruimtelijke strategie voor de Noordvleugel vast te leggen. Aanleiding was de voorbereiding voor de op te stellen Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening en het daaraan gekoppelde verzoek van het Rijk een verstedelijkingsopgave van 150.000 woningen uit te werken. De wethouder Ruimtelijke Ordening van Amsterdam was gevraagd dit proces te trekken. Dit gegeven leidde eind 2001 tot de eerste Noordvleugelconferentie, waar bestuurders zich uitspraken over het verstedelijkingsproces in de periode 2010-2030. Er was een grote voorkeur voor concentratie van woningbouwlocaties in plaats van spreiding. De genomen besluiten zijn voorgelegd aan de resp. staten en raden.

Relatie RO en infra
Op de tweede Noordvleugelconferentie, praktisch een jaar later, is de aandacht gericht op de wederzijdse relatie tussen ruimtelijke ordening en infrastructuur. De urgentie werd in beeld gebracht en bestuurlijk onderkend. Keuzes zijn niet gemaakt, maar de opdracht is gegeven oplossingsrichtingen aan te dragen voor besluitvorming op de volgende derde Noordvleugelconferentie gehouden in september 2003.

Wonen in de metropool
Op deze derde Noordvleugelconferentie werd vastgesteld dat het vinden van een plek voor 150.000 woningen en het accommoderen van woon-werkverkeer voor het grootste gedeelte het beste gezocht kan worden op de as Haarlemmermeer - Amsterdam - Almere. En daaraan gekoppeld de investeringen in infrastructuur. Daarnaast worden de binnenstedelijke mogelijkheden volledig benut. Het gehanteerde verstedelijkingsmodel kreeg de naam ‘Zuidwest naar Almere' en zette eerst in op een verstedelijkte zuidwestflank, waarbij ondertussen de infrastructuur naar Almere op orde wordt gebracht, om dan na 2015-2020 de schaalsprong van Almere uitvoeren. De totale kosten voor infrastructuur (weg en OV) werden begroot op 12,5 miljard. Keerpunt in dit denken is geen grote verstedelijking boven het Noordzeekanaal in de Purmer vanwege de hoge kosten van infrastructuur per woning. Bovenstaand planologische ontwikkeling is ingebracht bij het Rijk ten behoeve van de Nota Ruimte.

Versterken concurrentiepositie
De vierde conferentie begin april 2005 heeft een meer economische inslag met als doel de internationale concurrentiepositie van de Noordvleugel te versterken. Deze wordt gekoppeld aan het verbreden van de mainportstrategie van Schiphol tot een metropolitane strategie. Kern is het beter benutten van agglomeratievoordelen en de netwerkeconomie met een grotere internationale profilering. Voor het eerst wordt gesproken over selectieve verplaatsing van activiteiten naar Lelystad. Verder is de noodzaak erkend van een regionaal beleid voor kantorenlocaties en bedrijventerreinen. Reden is een overschot aan volume in kantoren en een tekort aan bedrijventerreinen. Besloten wordt tot de oprichting van het Platform Bedrijfs- en Kantorenlocaties Noordvleugel (PLABEKA). Voorwaarden voor succes van de metropolitane strategie zijn kennis en innovatie, arbeidsmarktbeleid, marketing en acquisitie, goede bereikbaarheid, diversiteit aan woonmilieus.

Terugkijken en Vooruitzien
Nog datzelfde jaar wordt op 18 november de vijfde Noordvleugelconferentie gehouden met name gericht op het vasthouden van de ingezette koers en afgesproken acties uit de eerdere conferenties. De titel was treffend: ‘Terugkijken en Vooruitzien'. Dit ook in het licht van de gemeentelijke verkiezingen in het voorjaar 2006. De metropolitane strategie wordt herbevestigd. Diversiteit wordt gezien als drager. De stuurgroep Creatieve As heeft een aantal acties benoemd, terwijl het PLABEKA een structuurschema presenteerde. Het airportcityconcept rond Schiphol heeft verder draagvlak gekregen. De conferentie stelt de regionale uitgangspunten Programma Noordvleugel vast en verwacht daarvoor van het kabinet in het jaar daarop (2006) besluiten in het kader van het Uitvoeringsprogramma Nota Ruimte. De besluiten voor de ontwikkeling van de Noordvleugel werden door het Rijk bevestigd in de Noordvleugelbrief van augustus 2006.

Kantoren, bedrijven en groen
De zesde Noordvleugelconferentie wordt op 16-2-2007 gehouden op het Hembrugterrein te Zaandam. Een nieuwe generatie bestuurders is in het verkiezingsjaar daarvoor aangetreden. Gastsprekers waren Pieter Winsemius en Elco Brinkman. Op deze conferentie is opnieuw voortgang geboekt in de regionale samenwerking. Nu op een tweetal belangrijke gebieden te weten de samenwerking met betrekking tot kantorenlocaties en bedrijventerreinen en met betrekking tot groen/blauw - het metropolitane landschap. Op deze conferentie is voor het eerst het begrip duurzame ontwikkeling integraal omarmd. De bestuurders hebben ingestemd met de Uitvoeringsstrategie Platform Bedrijven en Kantoren en hebben gevraagd om een actieprogramma voor het Metropolitane Landschap te bespreken op de 7^e Noordvleugelconferentie.

Ontwikkelingsbeeld
Ondertussen is op initiatief van de Bestuurlijke Kerngroep (BKG) de aftrap geweest van een zoektocht naar het ontwikkelingsbeeld voor de Noordvleugel in 2040. Het studiegebied hiervoor is ruimer dan de Noordvleugel en gericht op een metropolitane ontwikkeling. Deze moet leiden van een transformatie van de netwerkstad tot een duurzame en leefbare, internationaal concurrerende metropool. Aanleiding is de inwerkingtreding van de nieuwe Wet ruimtelijke ordening (nWro) die elke overheid de mogelijkheid biedt tot het opstellen van structuurvisies. De regio pakte de handschoen op en startte een intensief proces met regiotafels, data-onderzoek, expertmeetings, themadagen, buitenlandse waarnemers en een tussenconferentie ‘Horizon in Beeld'. Dit proces mondde uit in het Ontwikkelingsbeeld Noordvleugel 2040, dat vanaf nu als vertrekpunt kan dienen voor de nog op te stellen structuurvisies.

Metroolregio uit de startblokken
De zevende Noordvleugelconferentie is op 14-12-2007 in het Mediapark te Hilversum gehouden. Dit is tevens de laatste Noordvleugelconferentie. Eén van de genomen besluiten is om de Noordvleugel in het vervolg Metropoolregio Amsterdam (MRA) te noemen. De MRA strekt zich uit van Kennemerland tot Lelystad en van Wijdemeren tot Purmerend. Daarmee is een eind gekomen aan de serie Noordvleugelconferenties die zes jaar eerder startte in een kerk met een zendingsboodschap en eindigde bij de ‘zenders' op het Mediapark!

Het Ontwikkelingsbeeld Noordvleugel 2040 is tijdens de laatste Noordvleugelconferentie vastgesteld en vormt de input van de MRA voor het project Randstad 2040. Diversiteit en duurzaamheid zijn vertrekpunten door vast te houden principes van bundeling en intensivering als uitgangspunt voor de verdere metropoolvorming. Hiervoor worden vier impulsen benoemd en elf opgaven met acties geformuleerd. Aansluitend is het landschap beschouwd als troefkaart van de metropool, wat leidde tot het vaststellen van een streefbeeld 2040 ‘De kracht van het Landschap' en een actieprogramma 2020 voor het metropolitane landschap.

Met een Ontwikkelingsbeeld is men er niet. Realisatie van de wensbeelden vergt een uitvoerings- en investeringsstrategie. Inmiddels zit het Rijk op dezelfde golflengte met de structuurvisie voor de Randstad 2040. Goede samenwerking en heldere afspraken moeten het mogelijk maken de noodzakelijke investeringen te plegen. Daarom is op de eerste Metropoolregio Amsterdam conferentie op 9-4-2009 te Lelystad een werkagenda voor de regio en het Rijk vastgesteld. Tegelijkertijd presenteert de stuurgroep Duurzaamheid een publicatie waarin het begrip duurzame ontwikkeling is uitgewerkt.

Op koers
Inmiddels is ook overeenstemming bereikt over een Economisch Manifest voor de Metropoolregio Amsterdam, met een pleidooi voor samenwerken aan een krachtige economie. Inzet is dat de MRA de komende jaren moet blijven meespelen in de top vijf van Europese regio's.

Negen jaar samenwerken in de Noordvleugel en nu de Metropoolregio Amsterdam heeft resultaten opgeleverd. Tijdig is ingezien dat de ontwikkeling van de ‘motor' van de Nederlandse economie en de internationale profilering van de regio een gezamenlijk optreden van alle betrokken overheden vergt. Dit besef heeft geleid tot het Ontwikkelingsbeeld 2040, wat weer een vertrekpunt is voor alle op te stellen structuurvisies. Regelmatige actualisatie en inbreng van vernieuwde inzichten houdt de Metropoolregio Amsterdam op koers.